เดือนแปด ประเพณีบุญหลวงเป็นประเพณีที่ได้รวมเอางานบุญฮีตเดือน 4 (บุญเผวส) ฮีตเดือน 5 (บุญสงกรานต์) ฮีตเดือน 6 (บุญบั้งไฟ) และฮีตเดือน 7 (บุญซำฮะ) มาจัดขึ้นพร้อมกันในช่วงเดือน 8 ของทุกปี ซึ่งมักจะอยู่ระหว่างปลายเดือนมิถุนายนถึงช่วงต้นเดือนกรกฎาคมของทุกปี เพื่อเป็นการบูชาอารักษ์หลักเมือง และพิธีการบวงสรวงดวงวิญญาณอันศักดิ์สิทธิ์ของเจ้าในอดีต ซึ่งจะมีขึ้นในช่วง เดือน 8 ของทุกปี ทั้งนี้เจ้าพ่อกวน เป็นผู้กำหนดวันโดยผ่านพิธีการเข้าทรงล่วงหน้า มักจะอยู่ระหว่างปลายเดือนมิถุนายนถึงช่วงต้นเดือนกรกฎาคม โดยเริ่มต้นจัดที่วัดโพนชัยเป็นที่แรก ลำดับที่สอง วัดศรีสะอาด ลำดับที่สาม วัดโพธิ์ศรี และวัดศรีภูมิเป็นลำดับสุดท้าย

เดือนสี่ งานจัดเลี้ยงบ้าน (ตั้งไหเหล้า) แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในงานประเพณีงานเดือนสี่เป็นงานเลี้ยงบ้าน มีงานตั้งไหเหล้า งานเลี้ยงบ้านที่เฮือนใหญ่ (หิ้งเจ้าเมืองวัง) หรือบ้านเจ้าพ่อกวน ที่บ้านเดิ่น เจ้าพ่อกวนนำการปฏิบัติการกิจประเพณี เมื่อถึงเดือน 4 ขึ้น เก้าค่ำ และสิบค่ำของเดือน 4 หากตรงกับวันพุธก็ให้เลื่อนไป อาจเป็น 10 และ 11 ค่ำ เพราะพุทธยกให้วันนี้เป็นวันสำคัญของศาสนา จึงเว้นวันพุธไม่จัดกิจกรรมใด ๆ ในวันพุธ ในเดือน 4 มีการคล้องช้าง คล้องม้า สรุปดังนี้

เดือนเจ็ด จัดงานเลี้ยงหอ (เลี้ยงบ้าน) แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในประเพณีงานเดือนเจ็ด จัดงานเลี้ยงหอ (เลี้ยงบ้าน) ที่หอหลวง (บริเวณใกล้องค์พระธาตุศรีสองรัก ตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย) และหอน้อยบริเวณใกล้บ้านเดิ่น ตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย เดือนนี้ถือว่าเป็นการจัดเลี้ยงบ้านประจำปี โดยมีพี่น้องในเขตจังหวัดเลย จังหวัดใกล้เคียงต่าง ๆ มาร่วมกิจกรรมนี้นั้นตรงกับเดือน 7 ขึ้น 8 ค่ำ สรุปดังนี้

เดือนสิบเอ็ด ทำบุญออกพรรษา แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในงานประเพณีงานเดือนสิบเอ็ด ดังนี้    

ขั้น 13 ค่ำ เดือน 11 ทุกบ้านทุกคนทุกคุ้มทำต้นผึ้ง เอาไม้มาทำโครงแล้วเอาดอกผึ้งมาประดับ มื้อ 14 ค่ำ ทำโครงไว้ มื้อ 15 ค่ำ จะนำเอากาบกล้วย และเอาดอกผึ้งมาประดับ ใส่เครื่องบุญของทาน ชาวบ้านมาร่วมทำบุญ ได้เครื่องบริขารเป็นสมุด ดินสอ เครื่องใช้เครื่องสอย แม้กระทั่งปัจจัยเป็นเงินมาใส่ยอดต้นผึ้ง  พอตอนบ่ายก็จะแห่ไปตามวัดต่าง ๆผ่านบ้านของตนก็ร่วมถวายด้วย รวบรวมแล้วนำถวายพระสงฆ์องค์เจ้า

เดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน

บุญข้าวประดับดิน จัดทำอาหารถวายพระและจัดห่ออาหารเป็นห่อๆแล้วนำไปวางบนใบตองแบไว้กับดิน เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

เดือนสิบสอง บุญกฐิน และผ้าป่าพรรษา แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในงานประเพณีงานเดือนสิบสอง ดังนี้

เดือนเจียง (เดือนอ้าย) บุญพระเข้ากรรม ที่วัดโพนชัย ตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย และวัดอื่น ๆ แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

เดือนสิบ ทำบุญข้าวสาก หรือข้าวสารท (สลากภัตร) แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในงานประเพณีงานเดือนสิบ เป็นงานลักษณะเดียวกับข้าวประดับดินที่ทำเพื่อการอุทิศส่วนกุศลให้ดวงวิญญาณ หรือบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปในรูปการขั้นตอนการทำคล้ายกับข้าวประดับดิน มีการห่อข้าวต้ม ขนมหวานหาหมกห่อกับข้าว ผลละหมากรากไม้ ตามที่ความสามารถของแต่ละครอบครัวที่หาได้ แต่จะแตกต่างว่าต้องสานเป็นกรุย ห่อแต่ห่อขนาดให้ใส่กรุยได้ เรียกว่ากรุยข้าวสาก

เดือนห้า งานเลี้ยงเมืองกลาง ที่บ้านเจ้าแม่นางเทียม งานตรุษสงกรานต์ แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย

แนวปฏิบัติคณะผู้รักษาวัฒนธรรมในงานประเพณีเดือนห้าจัดงานเลี้ยงเจ้าเมืองกลาง ที่บ้านเจ้าแม่นางเทียม งานตรุษสงกรานต์ตามหมู่บ้าน ในตำบลต่าง ๆและจัดแห่ดอกไม้นำไปถวายองค์พระธาตุศรีสองรัก นำธงชัยไปถวายปักไว้ที่วัดโพนชัย จัดพิธีบายศรีสู่ขวัญผู้สูงอายุที่บ้านเจ้าพ่อกวน การเล่นสะบ้า และจัดทำข้าวพันก้อนนำไปถวายองค์พระธาตุศรีสองรัก ตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย

เดือนสาม บุญนมัสการปิดทองรอยพระพุทธบาทจำลองที่วัดโพนชัย ตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย และบุญข้าวจี่ ที่วัดโพนชัยและวัดอื่น ๆ แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

เดือนหก งานบูชาธาตุหรือแจกธาตุ นมัสการองค์ประธาตุศรีสองรักตำบลด่านซ้าย จังหวัดเลย ซึ่งจะตรงกับวันเพ็ญเดือนหกทุกปี แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษาวัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

เดือนยี่ บุญคุณลาน ตามท้องถิ่นหมู่บ้านตำบลต่าง ๆ แนวปฏิบัติของคณะผู้รักษา วัฒนธรรม อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สรุปได้ดังนี้

มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย

234 ถ.เลย-เชียงคาน ต.เมือง อ.เมือง จ.เลย 4200

Phone: +66 867022202  Email : pr.dansai@gmail.com